خطب الإمام علي ( ع ) ( مترجم : فيض الاسلام )
263
نهج البلاغة ( فارسى )
قسمت دوم أز قسمت ششم ( 45 ) پس از آنكه حقّ تعالى زمين را پهن كرد و امر خود را به آفرينش انسان جارى ساخت ، آدم عليه السّلام را برگزيد و او را افضل و برتر از سائر مخلوقاتش گردانيد ، و او را نخستين مخلوق خويش قرار داده در بهشت ساكن نمود ، و روزيش را در آنجا فراوان كرد ، و در آنچه او را از خوردنش نهى نمود سفارش فرمود ، و به او آموخت كه اقدام در اين كار معصيت و نافرمانى است ، براى مقام و منزلت او خطرناك و زيان آور است ، ( 46 ) پس آدم مبادرت كرد به آنچه كه خداوند از آن نهى فرموده بود ، تا كار او با علم خدا كه از پيش به آن تعلّق گرفته مطابقت نمايد ( و اين دليل نيست بر اينكه آدم در اين كار مجبور بوده و بر ترك آن توانائى نداشته ، زيرا علم خداى تعالى علّت معلوم و سبب اينكه آدم بايد چنين كارى را مرتكب شود نمى باشد ، بلكه علم حقّ تعالى حكايت از معلوم است ، و گر نه او را بر اثر اقدام در اين كار توبيخ و سرزنش نمى فرمود ، و او هم معصيت و نافرمانى را به خود نسبت نمى داد ، چنان كه در قرآن كريم س 7 ى 22 مى فرمايد : فَدَلّاهُما بِغُرُورٍ فَلَمّا ذاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُما سَوْآتُهُما وَ طَفِقا يَخْصِفانِ عَلَيْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَ ناداهُما رَبُّهُما : أَ لَمْ أَنْهَكُما عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَ أَقُلْ لَكُما إِنَّ الشَّيْطانَ لَكُما عَدُوٌّ مُبِينٌ ى 23 قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ يعنى شيطان آدم و حوّاء را فريب داد ، پس چون مزهء ميوهء آن درخت را چشيده و خوردند لباسشان ريخته عورتشان آشكار گرديد شروع كردند از برگ بهشت برگى روى برگى چسبانيده عورت خود را مى پوشانيدند و پروردگارشان آنان را نداء كرد باينكه آيا شما را از خوردن ميوهء اين درخت نهى نكرده نگفتم شيطان دشمن آشكار شما است گفتند پروردگارا ما به خود ستم كرديم ، اگر ما را نيامرزيده نبخشى هر آينه از زيانكاران مى باشيم . اين نكته در شرح خطبهء يكم در جزء اوّل كتاب در باب قصهّء آدم بيان نشد ، در اينجا ياد آورى مى نمايم : بدليل عقل و نقل و اجماع علماء اماميهّ ثابت شده كه انبياء عليهم السّلام از شروع تا پايان زندگانى خود معصوم بوده از